Szyk wyrazów w zdaniach niderlandzkich

Odmieniony czasownik jest ZAWSZE na 2. pozycji.

Spójniki maar, en, of, want, dus łączą dwa zdania główne. Szyk wyrazów NIE zmienia się — czasownik pozostaje na 2. pozycji w obu częściach!

Odmieniony czasownik (persoonsvorm) idzie na drugą pozycję, a pozostałe czasowniki w bezokoliczniku na koniec.

Jeśli zdanie NIE zaczyna się od podmiotu, czasownik pozostaje na 2. pozycji, a podmiot przesuwa się za nim. Jest to wynik stałej pozycji czasownika (V2).

Kiedy zdanie podrzędne stoi na początku, zajmuje pozycję 1, dlatego w zdaniu głównym pojawia się inwersja:

Po spójnikach nie-MEOWD* (dat, omdat, als, wanneer, hoewel, terwijl...) czasownik(i) idą na koniec zdania.

*MEOWD = maar, en, of, want, dus

Porównanie

Czasownik modalny (kunnen, moeten, willen, mogen, zullen, hoeven) stoi na 2. pozycji, a bezokolicznik na końcu.

Wariant 1 (częstszy):

Wariant 2 (też poprawny, bardziej formalny):

Wariant 1 (najczęstszy):

Wariant 2 (też poprawny, bardziej formalny):

"Niet" zwykle stoi PRZED tym, co jest negowane, albo na końcu zdania.

"Niet" stoi PRZED grupą czasownikową na końcu zdania podrzędnego.

W języku niderlandzkim okoliczniki występują w kolejności: CZAS → SPOSÓB → MIEJSCE

Zaimki względne wprowadzają zdanie podrzędne -> czasownik idzie na koniec.

Tegenwoordige tijd: w zdaniu głównym przedrostek oddziela się i przechodzi na koniec.

W perfectum przedrostek, ge- i rdzeń łączą się w jedno słowo.

Czasownik pozostaje razem i przechodzi na koniec.

Prostszy wariant:

"Om...te" używa się, gdy istnieje jasny cel czynności.

Dlaczego? Bezokolicznik jest bezpośrednią kontynuacją czynności czasownika głównego, a nie oddzielnym celem.

PROBEREN (próbować):

BELOVEN (obiecywać):

"Te" wstawia się MIĘDZY przedrostek i rdzeń.

Zaimki idą zaraz po czasowniku, przed rzeczownikami.

Słabe zaimki (me, je, ze, het):

Prawie zawsze od razu po czasowniku